پورتال سازمانی

پرتال سازمانی

پورتال هوشمند

         نمایی از گور دختر

شهرستان دشتستان  به مركزيت شهر برازجان ،به عنوان بزرگترين شهرستان استان بوشهر با وسعت 248/6366 كيلومتر مربع در شرق بندر بوشهر و بر سر راه ارتباطي و بازرگاني بوشهر و سواحل خليج فارس واقع شده است.

اين شهرستان از سه بخش مركزي،شبانكاره،سعدآباد تشكيل شده و داراي 5 شهر و 9 دهستان مي باشد.

شهرستان دشتستان نه فقط از جهات اقتصادي  تجاري صنعتي،حمل و نقل،كشاورزي ،سياسي و نظامي و نيز منابع طبيعي قابل توجه بوده و از اهميت ويژه اي برخوردار است بلكه  از نقطه نظر تاريخي ،تمدني و نيز باستان شناختي بسيار اهميت داشته و قابل بررسي مي باشد. 

  
  
                                                              نمایی از نخلستانهای شهرستان دشتستان       

 دشتستان يعني نام و عنوان عمومي اين منطقه خود به تنهايي بيانگر تاريخي كهن  و تمدني معتبر و با سابقه است. عنوان و واژه دشتستان كه از حدود قرن هشتم هجري ]پانزدهم ميلادي[ وارد منابع تاريخي و جغرافيايي ايران شده ،يكي از اسامي جديد اين منطقه است در حالي كه پيش از آن اسامي و عناوين ديگري بر اين منطقه اطلاق مي شده است.(( ايراهستان)) نام و عنوان عمومي اين ناحيه در دوران ايران باستان بوده كه به معناي ((سرزمين ساحلي)) مي باشد.در دوران پادشاهي ساسانيان ]قرن سوم تا هفتم ميلادي[ اين منطقه جزء ناحيه يا استان ((اردشير خوره)) بوده است.در همين دوره نام فرعي اين منطقه ((دشتگان)) بوده كه بعدها در منابع تاريخي و جغرافيايي مسلمانان معرب آن يعني ((دستقان)) به كار رفته است و همان گونه كه پيشتر اشاره شد از حدود قرن هشتم هجري عنوان دشتستان و بعضاً « گرمسيرات » به اين منطقه اطلاق گرديده است . شهر برازجان كه پس از بندر بوشهر ، بزرگترين و معتبرترين مركز شهري استان به شمار مي رود ، مركز اين منطقه بوده و از سابقه تاريخي و تمدني كهني برخوردار است كه ريشه آن به دوران پيش از تاريخ ( pre-historic )نيز مي رسد . نام و عنوان اين شهر نيز خود نشانه ديگري از قدمت و تاريخ كهن اين مركز شهري محسوب مي شود . درباره معنا و مفهوم نام اين شهر يعني «برازجان» نظرات گوناگوني ارائه شده است . برخي نظرات ، برازجان را يك واژه و اصطلاح متعلق به پهلوي ساساني دانسته و آن را به معناي مكان بزرگان و يا بلندمرتبگان قلمداد كرده اند . اين دسته بر اين نظر هستند كه ، براز = Boraz در زبان پهلوي ساساني به معناي بلند و رفيع مي باشد و چون اين واژه با پسوند جان كه معرب {گان} مي باشد ، تركيب يافته ، معناي مكان بزرگان را پيدا نموده است زيرا پسوند جان اسم مكان است . برخي ديگر نيز ، برازجان را به معناي محلي نور و روشنايي دانسته اند . آن ها بر اين باورند كه پسوند «جان » كه اسم مكان است با براز تركيب يافته و اسم برازجان را به وجود آورده است و البته در اين نظر ، براز = Boraz به معناي نور و روشنايي به كار رفته است . بدون ترديد ، برازجان يك نام و عنوان كهن و تاريخي است كه ريشه در دوران قبل از اسلام ايران داشته و برگرفته از زبان پهلوي ساساني مي باشد و به تنهايي نشان دهنده تاريخ تمدن كهن اين منطقه به شمارمي رود .


نمایی از کارونسرای مشیرالملک                                                             
                                                     

در اين شهر، نشانه هاي متعددي از تاريخ كهن و باستاني به چشم مي خورد . آثار باستاني متعلق به دوران هخامنشيان كه از قرن ششم تا چهارم قبل از ميلاد مسيح بر ايران و بخش اعظمي از خاورميانه حكمراني داشته اند ، در كاوش هاي باستان شناختي در دهه هاي اخير در اين شهر به دست آمده كه نشان از توجه پادشاهان و حاكمان هخامنشي به اين منطقه دارد . كاخ متعلق به كورش كبير بنيان گذار هخامنشيان  در كنار آثار باستاني ديگر از اين دوره ، جايگاه و اهميت اين ناحيه را در دوران پادشاهي هخامنشيان نشان ميدهد . در دوران ساساني نيز اين منطقه از جمله نواحي مهم و مورد توجه به شمار مي رفت . آثار باقي مانده از دوران ساساني در اين منطقه ، بيانگر اهميت و جايگاه تجاري – سياسي و نيز رشد و تكامل شهر نشيني در اين ناحيه به شمار مي رود . شهر توز يا (توج ) كه امروزه آثار و بقاياي آن در شهرستان دشتستان ] حد فاصل بخش سعد آباد و شبانكاره [ قرار دارد ، يكي از مراكز شهري – صنعتي و تجاري مهم ايران و مناطق ساحلي خليج فارس در دوران ساسانيان و قرون نخستين اسلامي بوده كه حتي تا دوران حكومت آل بويه ] ديلميان [ نيز حيات و فعاليت خود را حفظ نموده است . بر اساس گزارشهاي مورخين و جغرافي دانان مسلمان ، شهر توز منسوب است به اردشير بابكان ] اوايل قرن سوم ميلادي [ بنيانگذار دولت ساساني .

پارچه گلدوزي شده اين شهر كه به پارچه توزي مشهور بود از جمله محصولات هنري و صنعتي اين شهر به شمار مي رفت و از شهرت خاصي برخوردار بود به طوري كه در شاهنامه فردوسي هم مورد اشاره قرار گرفته و نيز در خلال جنگ هاي صليبي از جهان اسلام به اروپا انتقال يافته و مورد استقبال علافه مندان اروپايي قرار گرفته است . از سكه هاي ضرب شده در اين شهر نيز سكه هاي متعلق به دوره آل بويه يا ديلميان در دست مي باشد . در شهر برازجان و اطراف آن علاوه بر آثار برجاي مانده از دوران باستان و قرون ميانه تاريخ ايران ، آثار و ابنيه بر جاي مانده از قرون اخير و تاريخ معاصر ايران نيز وجود دارد . و از نقطه نظر تاريخي و معماري از ارزش و اهميت خاصي برخوردار است . در دوران معاصر و جديد نيز منطقه دشتستان و به ويژه شهر برازجان و مناطقي همچون سعد آباد و شبانكاره نقش بسيار فعال و حساسي در تحولات تاريخي جنوب كشور ايفا نموده است . جايگاه دشتستان و به ويژه شهر برازجان به عنوان مركز مبارزات ضد استعماري مردم جنوب كشور در خلال جنگ جهاني اول ] 1917- 1914 م [ و مقاومت مردم اين منطقه در برابر حملات و هجوم هاي ارتش اشغالگر انگلستان از جمله نقاط برجسته تاريخ اين منطقه در دوران معاصر به شمار مي رود . ظهور افراد مبارز و وطن دوستي همچون غضنفرالسلطنه برازجاني به همراه ظهور افراد دانشمند و تحصيل كرده كه پيشتاز فرهنگ جديد و آموزش و پرورش نوين در جنوب ايران شده و مدرسه سعادت بوشهر را اداره كردند ، از جمله نشانه هاي حيات و كوشش مردم اين منطقه و جايگاه برجسته آن ها در تاريخ جنوب ايران و بلكه تاريخ ايران به شمار مي رود . از سوي ديگر دشتستان در تاريخ ادبيات ايران نيز از جايگاه خاصي برخوردار است و سبك و شعر مشهور به فايز دشتستاني حاكي از غناي فرهنگي ادبي اين ناحيه كهن و تاريخي مي باشد .

 


5.7.4.0
گروه دورانV5.7.4.0